Archwium > Numer 307 (03/1999) > Historia > 60 lat od śmierci Romana Dmowskiego

60 lat od śmierci Romana Dmowskiego
Urodzony i ukształtowany w wieku XIX był pierwszym tak wybitnym politykiem w pełni należącym już do wieku XX. Przyczynił się do sformułowania nowoczesnego pojęcia patriotyzmu, obejmującego wszystkie warstwy społeczne, a to dopiero tworzyło mocne podstawy do działania na rzecz budowania własnego państwa, a także stabilnej demokracji. Tego pierwiastka demokratycznego uparcie nie chcieli dostrzec krytycy poglądów i działań Dmowskiego.

2 stycznia 1939 roku w dworku państwa Niklewiczów w Drozdowie, 7 km od Łomży, umarł w wieku 75 lat, ponad wiek postarzały i schorowany, Roman Dmowski. Słusznie obok Józefa Piłsudskiego uważany za współtwórcę naszej niepodległości w 1918 roku. Gdy umierał, Piłsudski nie żył już od trzech i pół roku, a jego najbliższy współpracownik i przyjaciel, Walery Sławek, od ponad pół roku — popełnił samobójstwo, przeczuwając nadciągającą nad Polskę katastrofę, której ani powstrzymać, ani zapobiec nie potrafił. Piłsudski i Dmowski umarli w niepodległej Polsce, można chyba powiedzieć, że Bóg zaoszczędził im goryczy poniżenia, tułaczki i rozpaczy, które towarzyszyły elitom politycznym II Rzeczypospolitej, a teza wybitnego piłsudczykowskiego historyka Władysława Pobóg–Malinowskiego oraz publicysty politycznego Stanisława Cat–Mackiewicza, że gdyby żył Piłsudski, Polska uniknęłaby katastrofy związanej z najazdem Hitlera i Stalina, nie poddaje się racjonalnej weryfikacji.

Odbierając doktorat honoris causa Uniwersytetu Poznańskiego 11 VI 1923 roku, Roman Dmowski, jakby przeczuwając, co się może wydarzyć, mówił: „Bóg mi dał to szczęście, że widzę inną Polskę, że umrę w innej niż ta zdeptana, zhańbiona i uciśniona, ze strachem w przyszłość patrząca, w której się urodziłem”.

Urodzony i ukształtowany w wieku XIX był pierwszym tak wybitnym politykiem w pełni należącym już do wieku XX. Przyczynił się do sformułowania nowoczesnego pojęcia patriotyzmu, obejmującego wszystkie warstwy społeczne, a to do (...)

Dostęp do treści serwisu jest płatny.


Aby wyświetlić pełny tekst musisz być zalogowany
oraz posiadać wykupiony dostęp do tego numeru.


Stefan Niesiołowski - ur. 1944, senator RP, członek PO, profesor entomologii, publicysta, autor między innymi książek "Wysoki brzeg (opowiadania więzienne)", "Niemieccy przeciwnicy Hitlera", żonaty, mieszka w Łodzi. (wszystkie teksty tego autora)

     


zobacz także

Bramy piekielne go nie przemogą

Następca świętego Piotra w Parlamencie Rzeczpospolitej

Ordonka i Osiecka

Dziesięć lat (2)

Przegrana walka o pamięć


komentarze



Facebook