OTO CZŁOWIEK
"Jezus na śmierć skazany (stacja I)"; autor: Jacek Hajnos OP; akwaforta, 30 x 38 cm, 2015

Jacek Hajnos OP


Karolina Staszak

Akwaforta Jacka Hajnosa OP ukazuje oblicze Chrystusa skazanego na śmierć, ukoronowanego charakterystycznym „cierniem”. Jest to ilustracja pierwszej stacji Drogi Krzyżowej, wpisująca się także w tradycję popularnego w ikonografii chrześcijańskiej motywu „Ecce homo”, czyli przedstawienia ubiczowanego Zbawiciela na chwilę przed wydaniem wyroku przez Piłata, niejako w momencie, w którym mówi on do agresywnego tłumu: „Nie znajduję w nim żadnej winy”. I zaraz potem: „Oto Człowiek”.

„Ukrzyżuj! Ukrzyżuj!” – taką dostaje odpowiedź od Żydów, którymi zawładnęła nienawiść do Jezusa. Wcześniej inni, ale w jakimś sensie ci sami ludzie szydzili z Niego, odziewając Go w purpurowy płaszcz i wciskając Mu na skronie koronę z cierni. Dzika zgraja. Przypomina ją „tańczący” wokół głowy Chrystusa korowód, który stworzył Hajnos. Ekspresyjne układy nagich ciał mają sens formalny – wyciągnięte kończyny naśladują ciernie zadające ból Zbawicielowi – oraz charakteryzują ten tłum jako napastliwy. Ludzie, których widzimy na ilustracji sądu nad Chrystusem, przypominają także postaci potępionych z przedstawień Sądu Ostatecznego, występujących obok pełnych pokoju zaproszonych do nieba. Właśnie w kontekście tej ikonografii wyraźnie wybrzmiewa w grafice Hajnosa brak podziału, tzn. wspólnota losu wszystkich ludzi – histerią swoich grzechów jednakowo powodujących cierpienie Zbawiciela i jednakowo przez Niego przyjętych.

„A Bóg widział, że wszystko, co uczynił, było bardzo dobre” – tak podsumowana jest opowieść o początkach świata, której finał stanowi stworzenie człowieka. Człowiek jest więc koroną stworzenia. Tutaj Chrystus przyjmuje ją jako koronę cierniową. Słowa Piłata – „Ecce homo” – można rozumieć na trzy sposoby: jako ukazanie fenomenu Chrystusa mocnego uniżeniem, jako refleksję rzymskiego prefekta nad własnym, ludzkim konformizmem lub jako konstatację na temat kondycji człowieka po grzechu pierworodnym. Istota nieustannie raniąca swojego Boga – oto człowiek. 


Karolina Staszak - historyk i krytyk sztuki, w latach 2014-2019 redaktor naczelna miesięcznika o sztuce "Arteon", należy do Wspólnoty Twórców Chrześcijańskich Vera Icon. (wszystkie teksty tego autora)

     


zobacz także

OCZAMI WIARY

KOŚCIÓŁ NA WODZIE

PEJZAŻ WEWNĘTRZNY

CZŁOWIEK ŻYJE TYLKO RAZ - I NIGDY SAMOTNIE!

Uczta pokory


komentarze



Facebook