Archwium > Numer 569 (01/2021) > Rewolucja św. Pawła > OD NACJONALISTY DO ŚWIĘTEGO BLUŹNIERCY

OD NACJONALISTY DO ŚWIĘTEGO BLUŹNIERCY
Spektakularna metamorfoza: z bezwzględnego i brutalnego prześladowcy wyznawców Chrystusa stał się Jego najwierniejszym uczniem, Apostołem Narodów. Kim był Paweł z Tarsu?

GOOGLE ART PROJECT / WIKICOMMONS


W bieżącym roku proponujemy Państwu cykl dwunastu tekstów poświęconych osobie św. Pawła, jednego z głównych bohaterów Dziejów Apostolskich, autora kilkunastu listów, których słuchamy podczas liturgii w kościele, a przede wszystkim człowieka, który nadał chrześcijaństwu misyjny rozmach i między innymi z tego powodu jest nazywany Apostołem Narodów. Mamy nadzieję, że pomogą one Państwu w lekturze Biblii.

 

W młodości studiował u mistrza Gamaliela – to był Oksford judaizmu Drugiej Świątyni, jedyna w tamtym świecie szkoła żydowska na tak wysokim poziomie. Jako młody i ambitny faryzeusz, świetnie wykształcony w zaawansowanych technikach egzegezy Pisma i w greckiej tradycji klasycznej, stał się prześladowcą pierwszych wyznawców Chrystusa. Nie rządziła nim ślepa nienawiść, a raczej nieprzeciętna inteligencja i konsekwentne faryzejskie rozumienie kwestii polityczno-religijnych judaizmu I wieku. A w działaniach, kierując się troską o dobro tradycji ojców, był spójny z przekonaniami. Później jednak stało się coś zaskakującego. Bóg postanowił wykorzystać inteligencję, upór i duchową wrażliwość tego chłopaka. Wykorzystać na rzecz chrześcijaństwa... W dwunastu kolejnych odcinkach tego cyklu mam zaszczyt przedstawić państwu Pawła z Tarsu.

Imię

Do pewnego momentu w Dziejach Apostolskich Apostoł Narodów nazywany jest Szawłem (np. 7,58; 8,1), natomiast w opowiadaniach o nawróceniu (Dz 9,4.17; 22,7.13; 26,14) oraz w swych listach pojawia się zawsze jako Paweł. Wielu komentatorów zwraca uwagę na to, że w świecie Biblii imię często koreluje z misją wybranej osoby (Jezus – Bóg zbawia, Jan – Pan jest miłosierny itd.), a w konsekwencji nowe imię może wskazywać na nowe powołanie i rozpoczynający się odtąd nowy etap życia (np. zmiana Abram na Abraham). Inni zauważają jednak, że zmiana imienia Szawła/Pawła następuje w Dziejach Apostolskich przy nawróceniu rzymskiego prokonsula Sergiusza Pawła (Dz 13,7–12). Być może św. Łukasz – pisząc o innym Pawle – przypomniał sobie grecką wersję imienia Apostoła Narodów i od tego momentu konsekwentnie jej używał. Jeszcze inni wychodzą od etymologii i symboliki obydwu imion: Szaweł może być aluzją do króla Saula (w oryginale to jedno i to samo słowo), który także był prześladowcą – prześladował króla Dawida. Z kolei łacińskie paulus oznacza tyle co: „mały”(w świecie rzymskim ten termin był popularnym określeniem dzieci, podobnie jak „maluch” w języku polskim) – co po wydarzeniu pod Damaszkiem mogłoby być wyrazem pokory Pawła, ale i samoświadomości nieciekawej przeszłości.

Nacjonalista i prześladowca

Jako młody faryzeusz, przekonany o szkodliwości nowej panoszącej się herezji chrześcijańskiej, Szaweł „niszczył Kościół”(Dz 8,3a)Ponieważ na tamtym etapie historii wyznawcy Chrystusa na liturgię spotykali się w prywatnych domach, młody faryzeusz „wpadał do domów, porywał mężczyzn i kobiety i wtrącał ich do więzienia” (Dz 8,3b). Autor Dziejów Apostolskich wspomina Szawła jako tego, który z własnej inicjatywy „poszedł do najwyższego kapłana i poprosił o listy polecające do synagog w Damaszku. Chciał bowiem odszukać zwolenników tej drogi [chrześcijan], zarówno mężczyzn, jak i kobiety, aby ich pojmać i przyprowadzić do Jeruzalem”(Dz 9,1–2). Forma listu polecającego była w starożytności dobrze znana. Ci, którzy mieli na piśmie autoryzację swych działań wystawioną przez wysokiego urzędnika, prawnie działali w jego imieniu. W tym przypadku prawdopodobnie była to prośba arcykapłana skierowana do władz Prowincji Syrii o ekstradycję chrześcijan zbiegłych do Antiochii. Później, kilka lat po nawróceniu, sam Paweł będzie wspominał w Liście do Galacjan: „Słyszeliście przecież o moim dawniejszym postępowaniu w judaizmie; o tym, jak bardzo prześladowałem Kościół Boży i chciałem go zniszczyć” (Ga 1,13).

(...)

Dostęp do treści serwisu jest płatny.


Aby wyświetlić pełny tekst musisz być zalogowany
oraz posiadać wykupiony dostęp do tego numeru.


Michał Wilk - ur. 1981, biblista, wykładowca WSD Zakonu Pijarów, WSD Zakonu Redemptorystów oraz Dominikańskiego Studium Filozofii i Teologii, założyciel i redaktor portalu BibleNote+ (dawniej: Orygenes+). Mieszka w Krakowie. (wszystkie teksty tego autora)

     


zobacz także

ŻABY, KOMARY I POMÓR BYDŁA

POTOP

LIST PRZEPISYWANY NOCĄ

GIGANCI WIARY

NA STYKU KULTUR


komentarze



Facebook